one life, live it ...

“Em về rũ tóc mưa sa,  Năm canh chuốt ngón tỳ bà khói sương..."   Sài Gòn sau những làn mưa, có chút gì đó mờ ảo, thi vị và rất đẹp.   Đường Tự do Sài gòn  ảnh: Darryl Henley

Một ngày năm 75, tôi theo mẹ đón chuyến xe buýt từ chợ Bà Chiểu lên Sài gòn để   chuyển sang trường mới Nguyễn Bỉnh Khiêm.   Mẹ tôi không đi được xe đạp nên bà dẫn tôi đi xe buýt, tiện thể chỉ tôi cách đón xe.  Tôi theo chân cô Bẩy lao công từ văn phòng ban giám hiệu xuống lớp 5E, căn cuối cùng của dẫy lớp chính giữa. Bên phải là hai cây phượng vỹ nở hoa đỏ rực nhũng ngày cuối hè. Dưới những tàn lá của hai cây phượng này, những năm tiếp theo, tôi đã quen những người bạn cho đến ngày đầu hai mầu tóc. Tôi đã cảm nhận những rung động, ngẩn ngơ khi nhìn những đôi mắt, nụ cười, mái tóc của những cô bạn khác phái.   Đón tôi ở cửa lớp là cô Quyên trong chiếc áo dài xanh lá mạ. Thời đó các đa số các cô vẫn mặc áo dài đi dậy và hai cô giáo tôi chấm là mặc áo dài đẹp nhất là cô Quyên và cô Tôn nữ Diệu Trang dậy văn năm lớp 7 nhà ở ngõ hẻm đài truyền hình. Cô Quyên dẫn tôi xuống bàn cuối (suốt cuộc đời đi học ở VN tôi toàn ngồi bàn cuối) và bảo ngồi cạnh tên ngồi đầu bàn. Cô bả...

Bến nằm ở bờ Nam sông Hương, bên cây đa cổ thụ trước mặt Phủ Doãn Phủ Thừa Thiên (bây giờ là UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế), bến bờ Bắc nằm gần Nghinh Lương Đình. Sở dĩ bến đò này có tên là Thừa Phủ vì bến này nằm trước dinh Thừa Thiên Phủ doãn, tức là nơi quan đầu tỉnh Thừa Thiên làm việc. Thừa Thiên Phủ doãn gọi tắt là Thừa Phủ. Lúc đầu (1899), Bến đò Thừa Phủ phục vụ cho nhu cầu đi lại của viên chức, lính tráng và dân chúng từ bờ bắc sang bờ Nam làm việc và quan hệ, giao tiếp. Về sau, bến đò càng phát triển khi trường Quốc Học, Nhà Thương Huế, rồi trường Đồng Khánh được xây dựng. Mãi đến khi cầu Phú Xuân, hay còn gọi là cầu Mới, được xây dựng năm 1973 thì bến đò này mới đi vào dĩ vãng. Gần 70 năm có mặt (1899-1972), không tính hết bao nhiêu chuyến đò đã cập bến rồi đi mỗi ngày trên dòng Hương thơ mộng.   Huế 1963 - Perfume River crossing - Photo by John Standish nguồn: manhhai Sau gần 70 năm tồn tại, từ khoảng 1899 đến năm 1972 khi cầu sông Hương được xây dựng, bến đò Thừa Phủ ...

Kiến trúc tuyệt đẹp trước đây của Dinh Độc Lập  ảnh: Nguyễn Bá Mậu chỉa lại từ trang artcorner Toàn cảnh Dinh Độc Lập năm 1959 ảnh Nguyễn Bá Mậu   Cận cảnh dinh năm 1957 ảnh Nguyễn Bá Mậu Dinh được khởi công xây dựng từ năm 1868, hoàn thành năm 1871 theo đồ án của kiến trúc sư Hermite với tên ban đầu là dinh Norodom (chả hiểu sao một cái dinh thự trên đất Việt Nam lại được đặt theo tên của một ông vua Cambot). Từ 1871 đết 1887 dinh là nơi ở và làm việc của Thống đốc Nam kỳ nên được gọi là dinh Thống đốc.  Từ năm 1887 dinh được chuyển qua làm nơi ở và làm việc của các Toàn quyền Đông dương nên dinh cũng được gọi là dinh Toàn quyền.  Sau khi Phủ Toàn quyền ở Hà Nội được xây dựng xong thì Toàn quyền Đông dương và nội các dời ra Hà Nội.  Dinh chỉ còn lại các cơ quan thuộc Phủ Toàn quyền đặc trách Nam kỳ. Năm 1945 Nhật đảo chính Pháp, dinh trở thành nơi làm việc của chính quyền Nhật cho đến khi Nhật thất bại trong thế chiến thứ II, Pháp trở lại chiến Nam kỳ...

Loạt ảnh  của nhiếp ảnh gia Nguyễn Bá Mậu ghi lại hình ảnh của đô  thành  SàiGòn năm 1959.  Hình chụp của ông rất khác biệt với đa số tấm ảnh về Sài Gòn trước 1975 của các quân nhân Mỹ, vốn chỉ là những tay máy nghiệp dư. Loạt ảnh này được người nhà của ông Nguyễn Bá Mậu đăng trên artcorner.vn. Đường Nguyễn Huệ nhìn về Tòa Đô Chính Đại lộ Lê Lợi hướng nhìn về trụ sở Hạ Nghị Viện VNCH Ngã tư Lê Lợi Nguyễn Huệ Người Sài Gòn đi bộ trên lề đường Tự Do, ngay công viên Chi Lăng Dinh Độc Lập khi còn kiến trúc cũ Cầu Mống nối Quận 1 và Quận 4 được xây vào cuối thế kỷ 19,  là một trong những cây cầu cổ xưa nhất của Sài Gòn.  Cầu hiện nay vẫn còn được giữ lại và chỉ dành cho đi bộ  Bến Bạch Đằng ngay đầu đường Tự Do   Đại lộ Đồng Khánh, nay là đường Trần Hưng Đạo B

Một chiều cuối năm lang thang trong một cái chợ Việt Nam ở Falls Church, Virginia chợt nhìn thấy một cái lò đất.  Nhớ quê mình cũng tậu một cái tha về nhà ... ngắm.  Chỉ một cái lò đất giữa lòng nước Mỹ mà sao gợi nhớ nhiều điều. Tuy nhà ba mẹ ở Sài gòn thì bếp lát gạch men với lò gas nhưng mẹ vẫn để hai cái lò đất ở cái chái sau hè nhà để bà nội và bà ngoại nấu nước chè tươi và nụ vối, nấu cơm bằng nồi gang và kho cá, thịt trong trách đất.   Với mình, không có mùi nào vương vấn như mùi khói bếp tỏa ra mỗi chiều, cũng khó có bữa cơm nào ngon như bữa cơm mẹ và bà nấu ngày xưa.  Từ căn bếp mình luôn cảm nhận được cái trìu mến ấm cúng của tình gia đình, quê hương, làng mạc.   Mình hay la cà vô bếp để  được bà dúi cho khi thì củ khoai lang lùi tro, khi thì trái bắp nướng trét tóp mỡ hoặc miếng cơm cháy nóng dòn, và nghe tiếng cơm sôi ục ục trên bếp nổ lép bép. Sau năm 75, cũng như bao gia đình Sài gòn khác, nhà mình chuyển sang nấu củi.  Mẹ dời bếp xuống c...

áo dài và Lambretta - thời thượng sang trọng và trẻ trung   nhìn có khác chi hình bìa tạp chí Vogue  Cô gái Sài Gòn xưa đeo kính mát thắt khăn choàng  theo phong cách Babushka kết hợp cùng tà áo dài thanh lịch  nhưng cũng rất high fashion.   áo dài xuống phố, quá đẹp áo dài và velo solex áo dài cũng không ngại chạy xe đạp đầm em tan trường về hè phố Tự do, sau lưng là Continental Palace sãi chân phóng khoáng thong dong nhưng vẫn rất thanh lịch nhẹ nhàng và mềm mại Sài Gòn thập niên 60  viện Abraham Lincoln và rạp Rex nguồn flickr manhhai trên vỉa hè trước thư viện Một cặp vợ chồng trẻ trên chiếc Vespa  với cách ăn mặc điển hình của người Sài Gòn những năm 1960.  Photo by Wilbur E. Garrett - National Geographic/Getty Images áo dài tay ráp